Pomiar barwy w każdej aplikacji. Spektrofotometry BYK Gardner

Coraz częściej kontrolujemy kolor. To niełatwy do określenia parametr, bo związany z subiektywnym postrzeganiem odcienia barwy i jasności powierzchni. Dodatkowo wpływ na tę ocenę mają połysk i profil powierzchni. Najnowsze rozwiązania techniczne prezentują coraz lepsze możliwości opisywania liczbowego wyglądu powłok. Firma BYK Gardner – producent urządzeń pomiarowych do właściwości wizualnych – oferuje całą gamę spektrofotometrów barwy o różnych opcjach, wyposażeniu oraz odpowiadających na potrzeby każdej aplikacji. Artykuł ten podsumowuje modele spektrofotometrów dostępne w ofercie dystrybutora – firmy Eurotom – oraz ich możliwości.

Pomiar barwy w każdej aplikacji. Spektrofotometry BYK Gardner 2

Pomiar barwy w każdej aplikacji. Spektrofotometry BYK Gardner 3

Pomiar barwy w każdej aplikacji. Spektrofotometry BYK Gardner 4

Pomiar barwy w każdej aplikacji. Spektrofotometry BYK Gardner 5

Pomiar barwy w każdej aplikacji. Spektrofotometry BYK Gardner 6

Pomiar barwy w każdej aplikacji. Spektrofotometry BYK Gardner 7

Barwa i połysk
Wygląd powłoki wyznaczają połysk i barwa. Dwa identyczne detale o tej samej fizycznie barwie, lecz różnym połysku będą dawać różne wrażenia kolorystyczne: detal o wyższym połysku wyda się w swej barwie ciemniejszy i bardziej nasycony. By zapewnić jednolity i powtarzalny wygląd produktu, należy wprowadzić kontrolę obu parametrów.

Aby zapewnić kompleksowość pomiaru barwy, wszystkie spektrofotometry firmy BYK Gardner posiadają wbudowane połyskomierze. Wyjątek stanowi najprostszy model color2check. Dodatkowymi atutami spektrofotometrów z rodzin color2 i spectro2 są:

dostępność w dwóch geometriach pomiaru 45/0 lub sferycznej d/8,
możliwość tworzenia i pracy ze standardami cyfrowymi,
spełnianie międzynarodowych norm,
stabilność temperaturowa oraz wysoka powtarzalność i odtwarzalność pomiarów.

Barwa, połysk i fluorescencja
Kontrola jakości materiałów fluorescencyjnych powinna przebiegać za pomocą fluorymetru, lecz na skalę przemysłową jest to prawie niemożliwe ze względu na długi czas analizy i wysokie koszty. Rozwiązaniem jest spektrofotometr ze zintegrowanym fluorymetrem w dwóch rodzinach urządzeń: spectro2guide – spektrofotometr przenośny oraz Color2view – spektrofotometr stołowy w geometrii pomiarowej 45°c:0°. Łącząc spektrofotometr i fluorymetr w jednym urządzeniu, spectro2guide i color2view są w stanie odróżnić emisję od remisji, czyli oddzielić liczbowo efekt fluorescencji od odbicia bez tego efektu. Urządzenia te pozwalają na jednoczesny pomiar barwy i połysku oraz fluorescencji, której ocena pozwala oszacować zmianę koloru naszego produktu w czasie.

W celu uproszczenia oceny i wprowadzenia numerycznej formy prognozy zmiany barwy opracowano także dwa nowe indeksy: dE FL i dE zero.

dE FL opisuje zmianę dE aktualnej fluorescencyjnej próbki wobec stanu po wygaśnięciu całej energii fluorescencji w materiale. Odczyt dE FL równy zero na danej próbce oznacza, że nie zawiera ona pigmentów fluorescencyjnych.

dE zero opisuje różnicę kolorów między standardem odniesienia a próbką po wygaśnięciu całej fluorescencji.

Barwa, połysk, fluorescencja i jetness (pomiar głębokości czerni)
Kolejną propozycją spektrofotometru łączącego w sobie kilka modułów pomiarowych jest spectro2guide Pro oraz Color2view Pro do pomiaru barwy, połysku, fluorescencji oraz głębokich czerni. Głębokie czernie mogą wykazywać zabarwienie w kierunku brązowego lub niebieskiego. Czerń z odcieniem niebieskim postrzegana jest jako ciemniejsza i pełniejsza, co sprawia, że jest preferowana w przemyśle lakierniczym i samochodowym. Do precyzyjnych pomiarów czerni rekomendowane są spektrofotometry, które oprócz pomiaru barwy, połysku i fluorescencji mierzą także parametry takie jak Blackness (głębia czerni), Jetness (stopień zróżnicowania czerni w zależności od barwy i jasności) i Undertone (barwny odcień czerni). Do tak zaawansowanych pomiarów BYK Gardner rekomenduje specjalną linię spektrofotometrów PRO.

Pomiar barwy, połysku i profilu powierzchni

Kontrola jakości barwy i połysku powierzchni o różnym profilu, stanowiła dotąd duże wyzwanie. Ten sam kolor farby strukturalnej czy proszkowej może wyglądać różnie w zależności od jej profilu powierzchni. Innowacyjnym rozwiązaniem dla tego typu pomiarów jest urządzenie spectro2profiler, które umożliwia jednoczesny pomiar koloru, połysku, odbicia światła 2D i profilu powierzchni 3D.

Wielokątowe oświetlenie topografii próbki, pozwala natomiast na zbadanie profilu w 3D oraz zobrazowanie kształtu i głębokości reliefu powierzchni.

Urządzenie wyposażone jest w 4 algorytmy pomiarowe dostosowane do najczęściej stosowanych w przemyśle aplikacji: „Coarse Paint” do farb z wyrazistym profilem powierzchni lub „Fine Paint” dla farb z drobną strukturą, „Leather like” oraz „leather like inverse” stworzone do oceny wykończeń skóropodobnych o wyrazistym ziarnie. Każdy z przedstawionych algorytmów charakteryzuje się swoistymi parametrami, które w sposób numeryczny „opisują wygląd profilu powierzchni”. Przykładowo, w algorytmie coarse mamy liczbę komórek (ziarna) oraz ich powierzchnię. Dzięki tym dwóm charakterystykom/parametrom możemy liczbowo rozróżnić produkty wykazujące inny profil powierzchni.

Pomiar barwy i efektów specjalnych jak metalik czy perła
Wygląd powłok zawierających pigmenty specjalne zależy od kąta obserwacji oraz warunków oświetlenia. Powyżej podsumowane zostały jednokątowe spektrofotometry barwy do pomiaru kolorów jednorodnych/solidowych/uni. Pomiar i analiza kolorów metalicznych, perłowych, z efektem skrzenia czy ziarnistości będą wymagać zaawansowanego spektrofotometru wielokątowego. Przykładem takiego urządzenia jest BYK mac i, który umożliwia 6-kątowy pomiar barwy oraz ocenę skrzenia i ziarnistości. Dodatkowo, poprzez wykrywanie i pomiar światła fluorescencyjnego, byk mac i pozwala ocenić odporność powłoki na działanie światła dziennego.

Przyrząd oferuje:

5-kątowy pomiar barwy pod kątami 15°/25°/45°/75°/110°,
dodatkowy pomiar przesunięcia koloru „poza połyskiem” dla pigmentów interferencyjnych pod kątem -15°,
pomiary parametrów skrzenia i ziarnistości,
pomiar efektu fluorescencji.

Artykuł stanowi zarys oferty, którą w pełnej odsłonie można odnaleźć, kontaktując się z firmą PTH Eurotom Sp. z o.o. – autoryzowanym dystrybutorem urządzeń marki BYK Gardner w Polsce.

Całość artykułu ukazała się na łamach czasopisma Lakiernictwo Przemysłowe 1/2026.